303 nieznane geoglify odkryte w Nazca

Japoński zespół badawczy pod przewodnictwem profesora Masato Sakai z Uniwersytetu Yamagata dokonał przełomowego odkrycia 303 nowych geoglifów na płaskowyżu Nazca w Peru. Odkrycie to jest wynikiem zastosowania zaawansowanych systemów sztucznej inteligencji (AI), które umożliwiły naukowcom zidentyfikowanie niemal tylu nowych rysunków, ile zostało odnalezionych przez ludzi w ciągu całego ubiegłego stulecia. Jak te nowo odkryte geoglify wpływają na naszą wiedzę o dawnych kulturach Ameryki Południowej?

Geoglify Nazca: Co to takiego?

Geoglify Nazca to gigantyczne rysunki wyryte w powierzchni ziemi na południowym płaskowyżu Peru. Tworzone były przez cywilizację Nazca w okresie od około 200 r. p.n.e. do 700 r. n.e. na obszarze o powierzchni ponad 400 kilometrów kwadratowych. Te niezwykłe wzory przedstawiają zarówno motywy geometryczne, jak i figury ludzi oraz zwierząt, takich jak kolibry, małpy, wieloryby czy orki. Do tej pory archeolodzy zidentyfikowali ponad 800 geoglifów, jednak znaczna ich część pozostawała niewidoczna dla ludzkiego oka ze względu na erozję oraz upływ czasu.

Jak działa sztuczna inteligencja w archeologii?

Współczesne badania archeologiczne często wykorzystują nowe technologie, takie jak zdjęcia satelitarne o wysokiej rozdzielczości oraz analizę za pomocą sztucznej inteligencji. W przypadku geoglifów Nazca, japońscy badacze współpracowali z IBM Research, aby za pomocą zaawansowanego systemu AI przeanalizować tysiące obrazów zebranych z powietrza i satelitów. Dzięki tej technologii system zaproponował 1309 potencjalnych nowych geoglifów, z których po weryfikacji wybrano 303 jako autentyczne wzory stworzone przez starożytnych ludzi.

System AI został zaprogramowany w taki sposób, aby mógł identyfikować nie tylko większe wzory o długości kilku metrów, ale również mniejsze, których wcześniej nie udało się dostrzec przy tradycyjnych metodach badawczych. Naukowcy podkreślają, że praca nad treningiem algorytmu nie była łatwa, ponieważ sztuczne widzenie musiało nauczyć się rozróżniać wzory, które znacznie różniły się od siebie i były wykonane w różnych okresach.

Odkrycie a interpretacja geoglifów

Nowo odkryte geoglify są znacznie mniejsze od znanych wzorów. Średnia długość tych rysunków wynosi około 9 metrów, co sugeruje, że mogły być tworzone przez mniejsze grupy ludzi, prawdopodobnie w celach komunikacyjnych. W przeciwieństwie do gigantycznych wzorów geometrycznych, które miały charakter symboliczny i mogły pełnić funkcje rytualne, mniejsze geoglify mogły służyć jako sposób wymiany informacji dotyczących np. rytuałów czy hodowli zwierząt.

Profesor Masato Sakai, kierownik badań, wskazuje, że ludzkie figury i głowy mogą przedstawiać sceny ofiarne, a także być dowodem na istnienie starożytnych praktyk związanych z oddawaniem czci bogom. Geoglify były rysowane w miejscach, gdzie odbywały się ceremonie, a przedstawione na nich wzory miały służyć jako wizualne przedstawienie ofiar składanych bóstwom. Rysunki te mogły również odgrywać rolę edukacyjną, ucząc ludzi o roli człowieka i zwierząt w społeczeństwie.

Znaczenie odkrycia dla ochrony dziedzictwa kulturowego

Nowe odkrycie nie tylko rozszerza naszą wiedzę o cywilizacji Nazca, ale również stanowi ważny krok w kierunku ochrony tego unikalnego dziedzictwa kulturowego. Geoglify są niezwykle podatne na zniszczenia związane z działalnością człowieka oraz zmieniającymi się warunkami atmosferycznymi. Profesor Sakai i jego zespół mają nadzieję, że ich praca przyczyni się do zwiększenia świadomości na temat potrzeby ochrony tych terenów, a także może stanowić argument za utworzeniem parku narodowego obejmującego obszar płaskowyżu Nazca.

Warto dodać, że linie Nazca są uznawane przez UNESCO za obiekt światowego dziedzictwa od 1994 roku. Ich unikalność i tajemniczość przyciągają badaczy i turystów z całego świata, jednak równocześnie wzmożona turystyka stanowi zagrożenie dla ich przetrwania. Zastosowanie sztucznej inteligencji do identyfikacji nowych geoglifów może pomóc w lepszym zarządzaniu tym obszarem oraz jego ochronie.

Przyszłość badań nad geoglifami Nazca

Nowe odkrycia dokonane przez japoński zespół badawczy mogą otworzyć nowy rozdział w badaniach nad cywilizacją Nazca. Kolejne prace terenowe i analizy mogą dostarczyć jeszcze więcej informacji o życiu, wierzeniach i obyczajach starożytnych mieszkańców Peru. Użycie sztucznej inteligencji staje się coraz bardziej powszechne w archeologii, co z kolei może przyczynić się do odkrycia kolejnych zaginionych rysunków, a nawet całych struktur ukrytych pod powierzchnią ziemi.

Podsumowując, odkrycie 303 nowych geoglifów przez japoński zespół badawczy to nie tylko przełom w badaniach nad liniami Nazca, ale również dowód na to, jak nowoczesna technologia może przyczynić się do ochrony i zrozumienia starożytnych kultur. Dzięki zastosowaniu sztucznej inteligencji, naukowcy mogą teraz jeszcze dokładniej badać ukryte skarby przeszłości, rzucając nowe światło na historię ludzkości.

źródło:

PNAS

Doi.org/10.1073/pnas.2407652121

fot. Instituto Universitario Yamagata de Nazca